IVA w Hiszpanii — podstawy dla autónomo
IVA w Hiszpanii ma trzy główne stawki: 21% (ogólna), 10% i 4%. Autónomo rozlicza go kwartalnie deklaracją modelo 303 oraz raz w roku informacyjnym modelo 390. W 2026 roku nie obowiązuje unijne zwolnienie dla firm poniżej 85 000 € — płacisz IVA niezależnie od skali działalności.
W artykule ▼
- Czym jest IVA i kogo dotyczy
- Stawki IVA w 2026 roku
- Modelo 303 — kwartalne rozliczenie
- Modelo 390 — roczne podsumowanie
- Odliczanie IVA od zakupów
- Usługi zwolnione z IVA (exención)
- Recargo de equivalencia — dla handlu detalicznego
- IVA przy klientach z Polski i UE
- Mit „poniżej 85 000 € nie płacę IVA"
- Warianty regionalne — Kanary, Ceuta, Melilla
- Najczęstsze pytania (FAQ)
- Źródła
Jako autónomo w Hiszpanii doliczasz IVA (odpowiednik polskiego VAT) do większości faktur, a potem rozliczasz go z urzędem skarbowym (Agencia Tributaria) co kwartał. Ten poradnik pokazuje, jakie stawki obowiązują w 2026 roku, kiedy składasz deklaracje, jak odliczyć IVA od zakupów i jak wystawić fakturę klientowi z Polski bez podwójnego podatku. To wiedza, którą musisz mieć od pierwszej faktury — błąd w IVA to najczęstszy powód dopłat i sankcji.
IVA w Hiszpanii ma trzy główne stawki: 21% (ogólna), 10% i 4%. Rozliczasz go kwartalnie deklaracją modelo 303 i raz w roku informacyjnym modelo 390. Uwaga: w 2026 roku w Hiszpanii nie obowiązuje unijne zwolnienie dla małych firm poniżej 85 000 € obrotu — płacisz IVA niezależnie od skali działalności.
Czym jest IVA i kogo dotyczy
IVA (Impuesto sobre el Valor Añadido) to podatek od wartości dodanej — hiszpański VAT. Działa dokładnie tak, jak znasz z Polski: doliczasz go do ceny na fakturze (to IVA repercutido, czyli IVA należny), a IVA zapłacony przy własnych zakupach firmowych (IVA soportado) możesz odliczyć. Do skarbówki wpłacasz różnicę.
Obowiązek dotyczy praktycznie każdego, kto prowadzi działalność gospodarczą — w tym Ciebie jako autónomo. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj najpierw do naszego kompletnego przewodnika po autónomo oraz do instrukcji jak założyć działalność — bo to właśnie na etapie rejestracji deklarujesz, że będziesz rozliczać IVA.
Stawki IVA w 2026 roku
Hiszpania ma trzy podstawowe stawki plus rzadką stawkę zerową. To, którą stosujesz, zależy od rodzaju towaru lub usługi — nie od Twojego widzimisię.
| Stawka | Wysokość | Co obejmuje (przykłady) |
|---|---|---|
| Ogólna (general) | 21% | Usługi profesjonalne (konsulting, IT, marketing, tłumaczenia), fryzjer, odzież, elektronika, alkohol, tytoń |
| Obniżona (reducido) | 10% | Żywność (poza podstawową), gastronomia i hotele, transport pasażerski, wstęp do kin i muzeów, dostawa mieszkań, część prac remontowych |
| Superobniżona (superreducido) | 4% | Chleb, mleko, jajka, sery, owoce, warzywa, oliwa z oliwek; książki i prasa; leki dla ludzi; podpaski i tampony |
| Zerowa | 0% | Wyłącznie darowizny wybranych dóbr (żywność, leki, książki) na cele mecenatu — nie dotyczy zwykłej sprzedaży |
Większość polskich freelancerów w Hiszpanii — programiści, graficy, konsultanci, tłumacze — trafia na stawkę 21%. Pełną, oficjalną tabelę z każdą kategorią produktów znajdziesz w dokumencie „Tipos impositivos en el IVA 2026″ na stronie Agencia Tributaria.
Czasowe obniżki IVA na żywność podstawową z lat 2023–2024 (stawki 0% i 5%) już nie obowiązują. W 2026 chleb, mleko i owoce wróciły do 4%, a oleje i makarony do wyższych stawek. Dodatkowo na prąd, gaz i paliwa obowiązują w 2026 stawki sezonowe zależne od inflacji — aktualną stawkę na te kategorie zawsze sprawdzaj w tabeli AEAT na 2026.
Modelo 303 — kwartalne rozliczenie
Modelo 303 to Twoje główne narzędzie. Co kwartał liczysz różnicę: IVA pobrany od klientów minus IVA zapłacony przy zakupach firmowych. Jeśli wynik jest dodatni, dopłacasz go skarbówce. Jeśli ujemny, przenosisz nadwyżkę „a compensar” na kolejny kwartał, a w ostatnim kwartale roku możesz wnioskować o zwrot (devolución).
Musisz mieć Libro registro de facturas emitidas (wystawione) i recibidas (otrzymane). Bez nich nie odliczysz IVA soportado.
IVA repercutido (od sprzedaży) minus IVA soportado deducible (od zakupów).
Przez sede.agenciatributaria.gob.es, logując się przez Cl@ve lub certificado digital, w terminie właściwym dla kwartału.
Wynik dodatni — wpłata lub polecenie zapłaty (domiciliación). Wynik ujemny — „a compensar” na następny kwartał.
Terminy w 2026 roku wyglądają tak:
| Kwartał | Okres składania |
|---|---|
| 1T (styczeń–marzec) | 1–20 kwietnia 2026 |
| 2T (kwiecień–czerwiec) | 1–20 lipca 2026 |
| 3T (lipiec–wrzesień) | 1–20 października 2026 |
| 4T (październik–grudzień) | 1–30 stycznia 2027 |
Rozliczenie za ostatni kwartał (4T) ma dłuższy termin — do 30 stycznia, a nie do 20 jak pozostałe. Za to jeśli chcesz zapłacić przez domiciliación (polecenie zapłaty), termin kończy się wcześniej — zwykle około 15 dnia miesiąca. Kto zwleka, traci opcję automatycznego pobrania i musi zapłacić ręcznie. Dokładny dzienny termin domiciliación dla każdego kwartału sprawdzisz w instrukcjach modelo 303 na 2026.
Modelo 390 — roczne podsumowanie
Modelo 390 to roczna deklaracja informacyjna. Nie płacisz przy niej nic ani nie dostajesz zwrotu — to zestawienie, które musi się zgadzać z sumą czterech deklaracji 303 z danego roku. Składasz je w styczniu (za rok poprzedni), w terminie 1–30 stycznia.
Z obowiązku składania 390 zwolnieni są podatnicy objęci systemem SII (Suministro Inmediato de Información), czyli natychmiastowego raportowania faktur — ale większość autónomos w nim nie jest, więc 390 składać musi. Nawet jeśli deklaracja jest czysto informacyjna, jej pominięcie to sankcja formalna, więc nie zapomnij o niej w styczniowym natłoku rozliczeń.
Odliczanie IVA od zakupów
Odliczenie IVA soportado to Twoja realna oszczędność — ale skarbówka stawia trzy warunki, które muszą być spełnione łącznie:
- Wydatek jest związany z działalnością (afecto) — nie prywatny.
- Masz pełną fakturę (factura completa), a nie paragon — z Twoim NIF, NIF wystawcy i wyszczególnionym IVA.
- Faktura jest zaksięgowana w rejestrze faktur otrzymanych.
IVA odliczasz w proporcji do stopnia wykorzystania w firmie. Jeśli wydatek służy działalności w połowie, odliczysz połowę IVA. Klasyczny przykład to samochód osobowy: prawo domniemywa 50% wykorzystania firmowego, więc odliczysz 50% IVA od zakupu, leasingu czy paliwa — chyba że udowodnisz wyższy stopień. Pojazdy przemysłowe i transportowe mają domniemanie 100%.
Nie odliczysz IVA z paragonu ani ticketu. Kupując coś na firmę, zawsze proś o factura completa z Twoim NIF — inaczej wydatek stracisz przy rozliczeniu. To najczęstszy błąd początkujących. Wymogi odliczenia opisuje AEAT na stronie o warunkach odliczenia IVA.
Usługi zwolnione z IVA (exención)
Niektóre działalności są z IVA zwolnione (exentas) na mocy hiszpańskiej ustawy o IVA. Najczęstsze to opieka medyczna i edukacja:
- Medycyna: usługi diagnostyki, prewencji i leczenia świadczone przez uznanych prawnie profesjonalistów — lekarzy, psychologów, logopedów, fizjoterapeutów, optyków dyplomowanych.
- Edukacja: nauczanie objęte oficjalnym programem (szkolne, uniwersyteckie, języki, kształcenie zawodowe), świadczone przez autoryzowane placówki. Korepetycje z przedmiotów z programów szkolnych też są zwolnione.
Jeśli jesteś w tym reżimie, nie doliczasz IVA na fakturach, ale też nie odliczasz IVA soportado od zakupów i co do zasady nie składasz modelo 303. Na fakturze dajesz adnotację o zwolnieniu (np. „Operación exenta de IVA„).
Zwolnienie nie jest automatyczne dla całej branży. Medycyna estetyczna bez celu leczniczego i część usług dentystycznych podlegają 21%. Podobnie kursy hobbystyczne poza oficjalnym programem (joga, taniec rekreacyjny) mogą być opodatkowane. Granice opisuje folder AEAT o działalnościach zwolnionych z IVA.
Recargo de equivalencia — dla handlu detalicznego
Jeśli prowadzisz sklep i sprzedajesz towar bez przetworzenia klientom końcowym — odzież, obuwie, artykuły papiernicze, zabawki, drogeria — obejmuje Cię recargo de equivalencia (RE). To reżim obowiązkowy dla detalistów będących osobami fizycznymi, nie opcja.
Mechanizm jest prosty w obsłudze: Twój dostawca dolicza Ci na fakturze IVA plus dodatkowy narzut RE. W zamian nie składasz modelo 303, nie odliczasz IVA soportado i nie rozliczasz IVA od sprzedaży — płacisz go „z góry” w cenie zakupu towaru. Narzuty RE w 2026:
| Stawka IVA towaru | Recargo de equivalencia |
|---|---|
| 21% | 5,2% |
| 10% | 1,4% |
| 4% | 0,5% |
| Tytoń | 1,75% |
Częsty błąd księgowy to próba odliczenia IVA soportado mimo bycia w RE — w tym reżimie po prostu nie masz do tego prawa. Szczegóły opisuje AEAT na stronie o reżimie recargo de equivalencia.
IVA przy klientach z Polski i UE
To temat kluczowy dla polskich freelancerów, którzy obsługują klientów w kraju. Usługę dla przedsiębiorcy z innego państwa UE (np. firmy z Polski) fakturujesz bez hiszpańskiego IVA — działa mechanizm odwrotnego obciążenia (inversión del sujeto pasivo), a VAT rozlicza u siebie Twój klient. Warunek: obie strony muszą być zarejestrowane w systemie VIES.
W deklaracji modelo 036 zaznacz casilla 582 (wpis do Registro de Operadores Intracomunitarios) i 584 (data pierwszej operacji). Rozpatrzenie trwa do 3 miesięcy, w praktyce 2–4 tygodnie — zrób to z wyprzedzeniem.
Po akceptacji Twój NIF z prefiksem „ES” staje się aktywny w europejskim systemie VIES.
Zweryfikuj polski NIP w bazie ec.europa.eu/taxation_customs/vies i zachowaj dowód weryfikacji.
Z adnotacją o odwrotnym obciążeniu i oboma numerami VAT-UE. Następnie zadeklaruj operację w modelo 349.
Modelo 349 to deklaracja informacyjna operacji wewnątrzwspólnotowych. Składasz ją kwartalnie, chyba że suma dostaw przekroczy w którymkolwiek kwartale 50 000 € — wtedy przechodzisz na częstotliwość miesięczną.
Jeśli NIP-UE klienta jest w VIES nieaktywny, transakcja nie korzysta z odwrotnego obciążenia — musisz doliczyć hiszpański IVA. I odwrotnie: bez wpisu do ROI przed pierwszą operacją nie wystawisz faktury bez IVA. Zawsze weryfikuj VIES i rejestruj się w ROI z wyprzedzeniem. Procedurę opisuje AEAT na stronie o identyfikacji do operacji z UE.
Mit „poniżej 85 000 € nie płacę IVA”
Pod koniec 2024 roku głośno było o unijnym zwolnieniu z IVA dla małych firm (franquicia) z progiem do 85 000 € obrotu rocznie. To realny reżim wprowadzany dyrektywą UE — ale Hiszpania go dotąd nie wdrożyła.
Na 2026 rok autónomo fakturujący poniżej 85 000 € nadal płaci IVA normalnie. Hiszpania nie transponowała krajowej części dyrektywy, a Komisja Europejska otworzyła w tej sprawie postępowanie. Rząd zapowiada wdrożenie, ale obowiązującego prawa brak. Nie zakładaj, że jesteś zwolniony progiem obrotu. Status wdrożenia najlepiej monitorować w oficjalnym dzienniku ustaw BOE.
Działa za to wariant transgraniczny franquicji (od 1 stycznia 2025): hiszpański autónomo może z niej skorzystać, sprzedając w innym kraju UE, który już ją wdrożył — pod warunkiem, że łączny obrót w całej UE nie przekracza 100 000 € rocznie. Wymaga wcześniejszej notyfikacji do AEAT i osobnego numeru identyfikacyjnego z sufiksem „EX”. Dokładne numery formularzy do tej procedury oraz warunki potwierdź bezpośrednio w portalu IVA na stronie Agencia Tributaria lub u gestora — źródła komercyjne podają je niejednolicie.
Warianty regionalne — Kanary, Ceuta, Melilla
IVA jest jednolity w całej Hiszpanii kontynentalnej i na Balearach, ale trzy terytoria mają własne podatki. Na Wyspach Kanaryjskich zamiast IVA obowiązuje IGIC (Impuesto General Indirecto Canario), a w Ceucie i Melilli — IPSI. Jeśli masz tam siedzibę działalności, podlegasz innemu reżimowi ze swoimi stawkami. Aktualne stawki IGIC i IPSI sprawdzisz w regionalnych urzędach skarbowych — wykraczają one poza zakres tego poradnika.
Pamiętaj też, że IVA to tylko jeden z Twoich podatków. Dochód rozliczasz osobno w ramach IRPF jako rezydent podatkowy, a wysokość składki społecznej zależy od dochodu netto — zajrzyj do poradnika o cuota autónomo w 2026, żeby zobaczyć całość obciążeń.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile wynosi IVA w Hiszpanii w 2026?
Stawka ogólna to 21%, obniżona 10%, a superobniżona 4%. Usługi profesjonalne (IT, konsulting, marketing, tłumaczenia) mają zwykle 21%.
Czy jako autónomo poniżej 85 000 € jestem zwolniony z IVA?
Nie. W 2026 roku Hiszpania nie wdrożyła unijnego zwolnienia dla małych firm. Płacisz IVA niezależnie od wysokości obrotu.
Jak często rozliczam IVA?
Co kwartał składasz modelo 303 (do 20 dnia miesiąca po kwartale, a za 4T do 30 stycznia) oraz raz w roku informacyjne modelo 390 w styczniu.
Czy mogę odliczyć IVA z paragonu za zakupy firmowe?
Nie. Potrzebujesz pełnej faktury (factura completa) z Twoim NIF i wyszczególnionym IVA. Zwykły paragon nie wystarczy.
Jak wystawić fakturę klientowi z Polski bez IVA?
Zapisz się do ROI (modelo 036), poczekaj na aktywny NIF-IVA w VIES, sprawdź tam numer VAT klienta i wystaw fakturę z adnotacją o odwrotnym obciążeniu. Operację zgłaszasz w modelo 349.
Co grozi za spóźnienie z modelo 303?
Za złożenie po terminie skarbówka nalicza dopłatę (recargo) i ewentualne odsetki, a przy wezwaniu z urzędu — sankcję. Dlatego pilnuj kwartalnych dat i rozważ współpracę z gestorią.
Źródła
- Agencia Tributaria — Tipos impositivos en el IVA 2026 (PDF)
- Agencia Tributaria — Modelo 303. IVA. Autoliquidación
- Agencia Tributaria — Modelo 303, instrukcje i terminy 2026
- Agencia Tributaria — Modelo 390, terminy składania
- Agencia Tributaria — Régimen especial del recargo de equivalencia
- Agencia Tributaria — Identyfikacja do operacji z UE (ROI, VIES, NIF-IVA)
- Agencia Tributaria — Actividades exentas del IVA
- Agencia Tributaria — Warunki odliczenia IVA soportado
- Agencia Tributaria — Portal IVA
Najczęstsze pytania
Jakie są stawki IVA w Hiszpanii?
Stawka ogólna to 21% (usługi profesjonalne, IT, konsulting, marketing, tłumaczenia), obniżona 10% (gastronomia, hotele, transport pasażerski), superobniżona 4% (chleb, mleko, owoce, warzywa, książki, leki) oraz zerowa 0% dla wybranych darowizn na cele mecenatu.
Kiedy składam Modelo 303?
Modelo 303 składasz kwartalnie: za 1T do 20 kwietnia, za 2T do 20 lipca, za 3T do 20 października, a za 4T do 30 stycznia następnego roku. Rozliczasz w nim IVA repercutido (od sprzedaży) minus IVA soportado deducible (od zakupów).
Czy przy obrocie poniżej 85 000 € jestem zwolniony z IVA?
Nie. W 2026 roku Hiszpania nie wdrożyła unijnego zwolnienia dla małych firm poniżej 85 000 € obrotu. Płacisz IVA niezależnie od skali działalności — próg 85 000 € to mit.
Jak fakturować klienta z innego kraju UE, np. z Polski?
Wystawiasz fakturę bez IVA z mechanizmem odwrotnego obciążenia. Musisz najpierw wpisać się do ROI (model 036, casillas 582 i 584), mieć aktywny NIF-IVA w VIES, zweryfikować numer VAT klienta i zgłosić operację w modelo 349 (kwartalnie, a przy sumie powyżej 50 000 € — miesięcznie).
Jakie warunki muszę spełnić, aby odliczyć IVA od zakupu?
Trzy warunki łącznie: wydatek musi być związany z działalnością (nie prywatny), musisz mieć pełną fakturę z NIF i wyszczególnionym IVA (paragon nie wystarczy) oraz zaksięgować ją w rejestrze faktur otrzymanych. Przy samochodzie osobowym domniemuje się 50% wykorzystania firmowego.
Na czym polega recargo de equivalencia?
To reżim dla detalistów sprzedających towar bez przetworzenia, obowiązkowy dla osób fizycznych. Doliczasz narzut do IVA (np. 5,2% przy 21%, 1,4% przy 10%, 0,5% przy 4%), ale nie składasz modelo 303 i nie odliczasz IVA soportado.
Autor: AI. Treść wygenerowana i automatycznie zweryfikowana przez AI, bez nadzoru człowieka — może zawierać błędy. Zasady redakcyjne i errata →